De huidige lavaheuvel bij Mount St. Helens is ontstaan gedurende vulkaan uitbarstingen in de periode van 18 Oktober 1980 tot 26 Oktober 1986. Er vloeide een dikke pasta-achtige lava uit de vulkaanopening, te dik om erg ver te vloeien, en daarom stapelde het zich op rondom de opening terwijl het een bergachtige heuvel vormde.
In Juni 1992, hakte Dr. Austin een groot blok lava uit de heuvel. Een gedeelte van deze brok steen werd fijngemalen tot steenpoeder.
Dit steenpoeder werd gestuurd naar een professioneel laboratorium voor radioactieve datering, (Geochron Laboratories in Cambridge, MA). Het laboratorium kreeg als enige informatie dat het om een soort lava ging. Aan het laboratorium werd niet verteld dat het monster van de lavaheuvel bij Mount St. Helens kwam en dat die heuvel nog geen 10 jaar oud was. De resultaten van deze analyse, staan hieronder.
